Bedankt voor het laatste levensteken mijner Moeder

Oorlogsmarkering station Haren

Vrijdag 7 februari is op station Haren een oorlogsmarkering onthuld. De markering herinnert aan de transporten van Westerbork naar de vernietigingskampen in Duitsland. De spoorlijn, die van Haren naar Waterhuizen loopt, maakte onderdeel uit van de route waarlangs de Joden vanuit Kamp Westerbork naar de vernietigingskampen werden weggevoerd. De zuil is een herinnering aan de 97 treinen die 107.000 Joden en 200 Sinti en Roma van kamp Westerbork naar de vernietigingskampen voerden van 1942-1944. Die treinen bogen net voor het huidige station Haren af richting Waterhuizen.

“Het waren briefjes van mensen die waarschijnlijk de oorlog niet hebben overleefd”, zegt Jeroen de Grijs, zichtbaar onder de indruk.

Wagons reden via Haren

Begin 1942 reden de eerste treinwagons met Joodse mensen via Haren en Waterhuizen in de richting van Duitsland. Uiteindelijk zou ook Anne Frank in 1944 één van hen zijn. Het afschuwelijke lot van deze mensen is nu bekend, maar toen zij over het Harense spoor reden wisten ze nog van niets. Op plaatsen waar de trein vaart minderde gooiden veel mensen afscheidsbriefjes naar buiten. De opa en oma van Jeroen de Grijs woonden aan de Spoorlaan 2 in Haren. Een paar briefjes kwamen in hun tuin terecht.

Briefjes met laatste groet

“Het waren briefjes van mensen die waarschijnlijk de oorlog niet hebben overleefd”, zegt Jeroen de Grijs, zichtbaar onder de indruk. “Mijn grootouders verzamelden briefjes en stuurden ze door naar de adressen die erin vermeld stonden.” Voor de achterblijvers in Nederland zou het een laatste groet worden van hun dierbaren, die veelal stierven in de kampen. Het kleine gebaar van het doorsturen maakte diepe indruk bij de Joodse families. Dat blijkt uit de bedankbrieven. De Grijs kreeg ze van zijn ouders en heeft de originele brieven onlangs geschonken aan het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Verzoening

Jeroen de Grijs is mede-organisator van de jaarlijkse fietstoertocht van Haren naar Haren (D) en hij wil in de editie 2020 (5 juli) een bezinningsmoment nabij Westerbork inbouwen in de route. Daarbij staat verzoening tussen de huidige generaties Duitsers en Nederlanders centraal.