Gelezen in Harener Weekblad, woensdag 4 februari 2015, door Hans Berens

De gemeente Haren gaat onderdeel uitmaken van Geopark De Hondsrug. Haren wil de cultuurhistorische en groene kwaliteiten promoten onder de noemer Natuurlijk Haren. 

Jeroen de Grijs en Ronald Zuidema zijn de initiatiefnemers van de aansluiting bij Geopark De Hondsrug. “Het is te gek voor woorden dat het Geopark op houdt bij Midlaren, terwijl de Hondsrug doorloopt tot de stad Groningen”, zeggen zij. Het idee ontstond in juni tijdens de VIP Fietstocht van Fietsfestijn Haren-Haren. Harrie Wolters van het Geopark gaf toen een presentatie bij het hunebed van Noordlaren.

Daarop volgden bijeenkomsten bij het Geopark in Borger met ondernemers, het Harener onderwijs en politici. Inmiddels is in Haren een klankbordgroep gevormd die de aansluiting bij het Geopark begeleidt. “In juni fietsten wij vol verbazing weg uit Noordlaren. Het verhaal was voor ons niet af. Dat irriteerde. Wij wilden méér weten.” De Grijs en Zuidema beseften toen ook hoeveel ‘schatten’ Haren heeft, terwijl daar weinig mee gebeurt: “De Gemeente Odoorn int jaarlijks 1,2 miljoen euro aan toeristenbelasting. Maar die gemeente heeft geen meren, geen Hortus, geen stad in de omgeving, geen prachtig dorp als Haren.”

Beide initiatiefnemers geven een korte opsomming van attracties in de gemeente Haren: “Wij hebben hier 145 rijksmonumenten, pingoruïnes, twee meren en prachtige natuurgebieden, maar wij verkópen dat niet, het wordt niet gecommuniceerd.” Vanuit Geopark De Hondsrug worden in elke aangesloten gemeente ‘expedities’ georganiseerd. Die expedities hebben thema’s als de ‘prehistorie’, ‘het veen’, ‘water’ en ‘boeren’. Voor Haren, het Groenste Dorp van Nederland, is het thema ‘natuur’ gekozen. “Dit gaan we doen, linksom of rechtsom”, zeggen Jeroen de Grijs en Ronald Zuidema, “De doelstelling van Stichting Haren-Haren is: deze gemeente op de kaart zetten als mooi, chique en groen.

Een mooie manier is op de fiets erdoorheen, maar vanuit het Geopark kunnen ook wandelroutes worden uitgezet. Daarnaast denken we aan Hondsrug Games voor de negen Hondsrug-gemeenten en hun bestuurders. Nu zijn het allemaal eilandjes.”

Voor De Grijs en Zuidema staat druk op de ketel: de zaak moet rond zijn vóór mei, omdat Geopark De Hondsrug dan op een Unesco-lijst met bezienswaardigheden komt. “Ook is het zo dat andere Geopark-gemeenten ons jaren vooruit zijn. Wij willen hen niet verder laten uitlopen. Daarbij komt dat Haren wel een boost kan gebruiken.” Elke Geopark-gemeente heeft een centrale plek vanwaar activiteiten plaatsvinden. “In Haren zou de Hortus daarvoor een prachtige plek zijn.”

Dorp aan een prehistorische A1

Wanneer verbleven voor het eerst mensen in wat nu Haren heet? Tot voor kort werd gedacht aan bewoning door hunebedbouwers, de zogenaamde Trechterbekercultuur.

Recente vondsten op het uitbreidingsgebied van het Transferium Haren duiden op eerdere aanwezigheid van Neanderthalers uit de Swifterbandcultuur die zo’n duizend jaar voorafging aan de hunebedbouwers. Uit Noord-Nederland zijn niet veel vondsten van de Swifterbantcultuur bekend en daarom mogen de vondsten in Haren heel belangrijk worden genoemd.

In deze periode leefde men van jagen, verzamelen en visvangst, en enige akkerbouw en veeteelt. Men leidde een semi-nomadisch bestaan, in de zomer in laaggelegen, natte gebieden, in de winter op hogere gronden.